महामङ्गल सुत्त - जीवनातील ३८ सर्वोच्च मंगल | Mahamangala Sutta
महामङ्गल सुत्त
Mahamangala Sutta (The Discourse on Great Blessings)
एवं मे सुतं |
एकं समयं भगवा सवात्थियं विहरित जेतवने अनाथ पिण्डिकस्स आरामे | अथ खो अञ्ञतरा देवता अभिक्कन्ताय रत्तिया अभिकन्तवण्णा केवलकप्पं जेतवनं ओभासेत्वा | येन भगवा तेनुपङकमि, उपसङकत्मित्तवा भगवंन्त अभिवादेत्वा एकमन्तं आठ्ठासि | एकमन्तं ठ्ठिता खोसा देवता भगवन्त गाथाय अज्झाभासि:-
आकङ्खमाना सोत्थानं, ब्रूहि मङ्गलमुत्तमं ||१||
पूजा च पूजनियानं, एतं मङ्गलमुत्तमं ||२||
अत्तसम्पापणिधि च, एतं मङ्गलमुत्तमं ||३||
सुभासिता च या वाचा, एतं मङ्गलमुत्तमं ||४||
अनाकुला च कम्मन्ता, एतं मङ्गलमुत्तमं ||५||
अनवज्जानि कम्मानि, एतं मङ्गलमुत्तमं ||६||
अप्पमादो च धम्मेसु, एतं मङ्गलमुत्तमं ||७||
कालेन धम्मस्सवनं, एतं मङ्गलमुत्तमं ||८||
कालेन धम्मसाकच्छा, एतं मङ्गलमुत्तमं ||९||
निब्बानसच्छिकिरिया च, एतं मङ्गलमुत्तमं ||१०||
असोकं विरजं खेमं, एतं मङ्गलमुत्तमं ||११||
सब्बत्थ सोत्थि गच्छन्ति, तं तेसं मङ्गलमुत्तमन्ति ||१२||
मराठी भावार्थ (३८ मंगल)
पार्श्वभूमी: एकदा, भगवान बुद्ध श्रावस्ती येथील अनाथपिंडिकाच्या जेतवन आरामात राहत असताना, एका तेजस्वी देवतेने रात्रीच्या वेळी त्यांना वंदन करून विचारले की मानवाचे 'सर्वोच्च मंगल' कशात आहे?
१. मूर्खांची संगत न करणे, २. शहाण्यांची संगत करणे, ३. पूज्य व्यक्तींचा आदर करणे.
४. अनुकूल देशात वास्तव्य करणे, ५. पूर्वपुण्य गाठीशी असणे, ६. स्वतःला सन्मार्गावर स्थिर करणे.
७. बहुश्रुत असणे (ज्ञान संपादन), ८. कौशल्य/कला आत्मसात करणे, ९. विनयशील व सुशिक्षित असणे, १०. मधुर वाणीने बोलणे.
११. माता-पित्याची सेवा करणे, १२. मुला-बाळांचे पालनपोषण करणे, १३. व्याकुळता नसलेले (प्रामाणिक) काम करणे.
१४. दान देणे, १५. धम्मपालन करणे, १६. नातेवाईकांचा सांभाळ करणे, १७. निर्दोष कामे करणे.
१८. पापापासून दूर राहणे, १९. व्यसनांपासून दूर राहणे, २०. धम्म कार्यात तत्पर राहणे.
२१. आदर ठेवणे, २२. नम्रता बाळगणे, २३. संतोषी असणे, २४. कृतज्ञ असणे, २५. योग्य वेळी धम्म श्रवण करणे.
२६. सहनशील असणे, २७. आज्ञाधारक असणे, २८. साधू-संतांचे दर्शन घेणे, २९. योग्य वेळी धम्म चर्चा करणे.
३०. तप करणे, ३१. ब्रह्मचर्य पाळणे, ३२. आर्य सत्यांचे दर्शन घेणे, ३३. निर्वाणाचा साक्षात्कार करणे.
३४. जीवनातील चढ-उताराने मन डगमगू न देणे, ३५. शोकरहित असणे, ३६. निर्मळ असणे, ३७. सुरक्षित असणे.
निष्कर्ष: जे लोक या मार्गांनी चालतात, ते कधीही पराभूत होत नाहीत आणि सर्वत्र सुखात राहतात.
The Jewel of Blessings (English)
"Many gods and humans have thought about blessings, desiring well-being. Tell us the highest blessing." The Buddha replied:
- Not associating with fools, but with the wise.
- Honoring those worthy of honor.
- Living in a suitable locality, having done meritorious deeds in the past.
- To be well-learned, skilled in crafts, and well-trained in discipline.
- To support one's parents and cherish one's family.
- To give alms and live righteously.
- Patience, obedience, seeing the holy ones, and timely discussions on the Dhamma.
- A mind unshaken by the ups and downs of life, sorrowless, and secure.
॥ भवतु सब्ब मङ्गलं ॥