नामकरण विधी - बुद्ध धम्म परम्परा | Buddhist Naming Ceremony
नामकरण विधी
Buddhist Naming Ceremony
१) त्रिशरण पंचशील
बुद्धं सरणं गच्छामि | धम्मं सरणं गच्छामि | संघं सरणं गच्छामि |
दुतियम्पि बुद्धं सरणं गच्छामि | दुतियम्पि धम्मं सरणं गच्छामि | दुतियम्पि संघं सरणं गच्छामि |
ततियम्पि बुद्धं सरणं गच्छामि | ततियम्पि धम्मं सरणं गच्छामि | ततियम्पि संघं सरणं गच्छामि |
१. पाणातिपाता वेरमणि सिक्खापदं समादियामी ||१||
२. अदिन्नादाना वेरमणी सिक्खापदं समादियामी ||२||
३. कामेसुमिच्छाचारा वेरमणि सिक्खापदं समादियामी ||३||
४. मुसावादा वेरमणि सिक्खापदं समादियामी ||४||
५. सुरामेरयमज्ज पमादट्ठाणा वेरमणि सिक्खापदं समादियामी ||५||
॥ साधू ॥ साधू ॥ साधू ॥
२) बुद्ध पूजा
पुजेमि बुद्धं कुसुमेन नेनं, पुज्जेन मेत्तेन लभामि मोक्खं |
पुप्फं मिलायति यथा इदं मे, कायो तथा याति विनासभावं ||२||
घनसारप्पदित्तेन, दिपेन तमधंसिना | तिलोकदीपं सम्बुद्धं पुजयामि तमोनुदं ||३||
सुगन्धिकाय वंदनं, अनन्त गुण गन्धिना | सुगंधिना, हं गन्धेन, पुजयामि तथागतं ||४||
बुद्धं धम्मं च सघं, सुगततनुभवा धातवो धतुगब्भे | लंकायं जम्बुदीपे तिदसपुरवरे, नागलोके च थुपे ||५||
सब्बे बुद्धस्स बिम्बे, सकलदसदिसे केसलोमादिधातुं वन्दे | सब्बेपि बुद्धं दसबलतनुजं बोधिचेत्तियं नमामि ||६||
वन्दामि चेतियं सब्बं सब्बट्ठानेसु पतिठ्ठितं | सारिरिक-धातु महाबोधि, बुद्धरुपं सकलं सदा ||७||
यस्स मुले निसिन्नो व सब्बारिं विजयं अका | पत्तो सब्बञ्ञु तं सत्था, वंदे तं बोधिपादपं ||८||
इमे हेते महाबोधिं, लोकनाथेन पुजिता | अहम्पि ते नमस्सामि, बोधिराजा नमत्थु ते ||९||
३) भीम स्मरण
निमल चक्खुं गंभिर घोसं गौर वण्णं सुकायं |
अभय चित्तं निभय कामं सुरत धम्मं सुपेमं |
विरत रज्जं सुजन नेतं भीमरावं सरामि |
भीमरावं सरामि, भीमरावं सरामि |
४) भीम स्तुती
दिव्य प्रभरत्न तू साधू वरदान तू, आद्य कुल भूषण तू भीमराजा ||१||
सकल विद्यापति, ज्ञान सत्संगति, शास्त्र शासनमति, बुद्धी तेजा ||२||
पंकजा नरवरा, रत स्वजन उद्धरा, भगवंत आमुचा खरा, भक्तकाजा ||३||
चवदार संगरी शस्त्र न धरिता करी, कांपला अरी उरी, रोद्र रूपा ||४||
मुक्ती पथ कोणता जीर्ण स्मृती जाळीता, उजाळीला अगतिका, मार्ग साचा ||५||
राष्ट्र घटनाकृती, शोभते भारती, महामानव बोलती, सार्थ संज्ञा ||६||
शरण बुद्धास मी | शरण धम्मास मी | शरण संघास मी भीमराजा ||७||
५) त्रिरत्न वंदना
१. बुद्ध वंदना
पुरिसधम्मसारथि, सत्था देव मनुस्सानं, बुद्धो भगवाति ||
बुद्धं जीवितं परियन्तं सरणं गच्छामि | ये च बुद्धा अतीता च, ये च बुद्धा अनागता |
पच्चुपन्ना च ये बुद्धा, अहं वन्दामि सब्बदा | नत्थि मे सरणं अञ्ञं, बुद्धो मे सरणं वरं |
एतेन सच्चवज्जेन होतु मे जयमङ्गलं | उत्तमग्गेन वंदे हं पादपंसु वरुत्तमं |
बुद्धे यो खलितो दोसो, बुद्धो खमतु तं ममं | यो सन्निसिन्नो वरबोधि मुले, मारं ससेनं महति विजेत्वा |
सम्बोधिमागच्चि अनंतञानं, लोकत्तमो तं प नमामि बुद्धं |
२. धम्म वंदना
धम्मं जीवित परियन्तं सरणं गच्छामि | ये च धम्मा अतीता च, ये च धम्मा अनागता |
पच्चुपन्ना च ये धम्मा, अहं वन्दामि सब्बदा | नत्थि मे सरणं अञ्ञं धम्मो मे सरणं वरं |
एतेन सच्चवज्जेन होतु मे जयमङ्गलं | उत्तमङ्गेन वन्देहं, धम्मञ्च दुविधं वरं |
धम्मे यो खलितो दोसो, धम्मो खमतु तं ममं | अठ्ठाङिको अरिय पथो जनानं मोक्खप्पवेसा उजको व मग्गो |
धम्मो अयं सन्तिकरो पणीतो, निय्यानिको तं प नमामी धम्मं |
३. संघ वंदना
ञायपटिपन्नो भगवतो सावकसंघो, सामीचपटिपन्नो भगवतो सावकसंघो |
यदिदं चत्तारि पुरिसयुगानी, अठ्ठपुरिसपुग्गला एस भगवतो सावकसंघो, आहुनेय्यो, पाहुनेय्यो,
दक्खिनेय्यो, अञ्जलिकरणीयो, अनुत्तरं पुञ्ञक्खेतं लोकस्सा’ति ||
संघं जीवित परियन्तं सरणं गच्छामि | ये च संघा अतीता च, ये संघा अनागता |
पच्चुपन्ना च ये संघा अहं वन्दामि सब्बदा | नत्थि मे सरणं अञ्ञं, संघो मे सरणं वरं |
एतेन सच्चवज्जेन, होतु मे जयमङ्गलं || उत्तमङ्गेन, वन्देहं, संघञ्च तिविधुत्तमं |
संघे यो खलितो दोसो, संघो खमतु तं ममं || सङ्घो विसुद्धो वर दक्खिनेय्यो, सन्तिद्रियो सब्बमलप्पहिनो |
गुणेहि नेकेहि समाद्धिपतो, अनासवो तं प नमामी संघं |
६) परित्राण पाठ
विपत्ति पटिविहाय, सब्ब सम्पति सिध्दिया || सब्ब योगा विनासाय, भवे दिघायु दायकं ||
सब्ब दुक्खा विनासाय, भवे निब्बाण सन्तिके | भन्ते अनुग्गहं कत्त्वा परित्तंब्रूथ मंगलं ||१||
समन्ता चक्क वालेसु, अत्रागच्छंतु देवता || सध्दम्म मुनि राजस्स, सुणन्तु सग्ग मोक्खदं ||
धम्मसवण कालो, अयं भदन्ता || धम्मसवण कालो, अयं भदन्ता ||२||
ये सन्ता सन्ता चित्ता त्रिसरण भरणा एन्थं लोकं तरे वा || भुम्मा भुम्माच देवा गुण गुण गहण ब्यावत सब्ब कालं ||
एते आयुन्तुदेवा वर || कनकमेय मेरु राजे वसन्तो || सन्तो सन्तो सहेतुं मुनिवर वचनं सौतु मग्ग सुमग्ग ||३||
सब्बेसु चक्कवालेसु, यक्खा देवाचं ब्रम्हानो | यंदा अम्हेहि कतं पुञ्ञं, सब्ब सम्पत्ति साधकं ||
सब्बेतं अनुमोदित्त्वा, समग्ग सासनरता || पमाद रहिता होन्तु, आरक्खासु विसेसतो ||४||
सासनस्सच च लोकच्च, वुडि-ढं भवुत सब्बदा | सासनप्पिच लोकञ्च, देवा रक्खन्तु सब्बदा |
संध्दिसुखी होन्तु, सब्बे परिवारे हि अत्तनो || अनीधा सुमना होन्तु, सहसब्बेहि ञातिभि ||५||
७) महामंगल गाथा
महाकारुणीतको नाथो हिताय सब्बपाणिनं | पूरत्वा पारमी सब्बा पत्तो सम्बोधि-मुत्तमं | एतेन सच्चवज्जेन होतु ते जयमङ्गल ||१||
सक्कत्वा बुद्धरतनं ओसधं उत्तमं वरं, हितं देव मनुस्सानं बुद्धतेजेन सोत्थिना | नस्सन्तुपद्दवा सब्बे दुक्खा वूपसमेन्तु ते ||३||
नत्थि मे सरणं अञ्ञं बुद्धो मे सरणं वरं, एतेन सच्चवज्जेन होतु मे जयमङ्गल ||९||
भवतु सब्ब मङ्गलं रक्खन्तु सब्बदेवता, सब्ब बुद्धानुभावेन सदा सोत्थि भवन्तु ते ||१३||
८) करणीयमेत्त सुत्त
सक्को उजू च सूज च, सूवाचो चस्स मृदू अनातिमानी ||१||
सन्तुस्सको च सुभारो च, अप्प किच्चो च सलूहुकवुत्ति |
सन्तिन्द्रियोच निपको च, अप्पगब्धो कुलेंसु अननुगिद्धो ||२||
न च खुद्दं समाचेर किंच्चि, येन विञु पर उपदेय्युु |
सुखिनो वा खेमिनो होन्तु, सब्बे सत्ता भवन्तु सुखितत्ता ||३||
माता यथा नियं पूत्तं, आयुसा एकपुत्त मनुरक्खे |
एवम्पि सब्ब भूतेसु, मानसं भावये अपरिमाणं ||७||
९) सर्व सुख गाथा
सब्बे भद्रानि पस्सन्तु, माकञ्चि दुक्खमागमा ||१||
१०) धम्म पालन गाथा
सचितपरियोदपनं, एतं बुद्धान सासनं ||१||
धम्मं चरे सुचरितं न तं दुच्चरितं चरे |
धम्मचारी सुखं सेति अस्मिं लोके परम्हि च ||२||
११) आशिर्वाद
सब्बे पुरेन्तु चित्तसंकप्पा छन्दो पन्नरसो यथा ||१||
आयुआरोग्यं सम्पति सब्ब सम्पती मेवच |
ततो निब्बाण सम्पति इमिना ते समिज्झतु ||२||
भवतू सब्ब मङ्गलं रक्खन्तु सब्ब देवता |
सब्ब बुद्धानुभावेन सदा सोत्थि भवंतु ते ||५||
साधू ऽ साधू ऽ साधू
१२) सरणत्तयं
नत्थि मे सरणं अञ्ञं, धम्मो मे सरणं वरं | एतेन सच्चवज्जेन, होतु ते जयमङ्गलं ||२||
नत्थि मे सरणं अञ्ञं, संघो मे सरणं वरं | एतेन सच्चवज्जेन, होतु ते जयमङ्गलं ||३||
॥ भवतु सब्ब मङ्गलं ॥