महामंगलसुत्तं - उत्तममंगलम् | Maha Mangala Sutta
महामंगलसुत्तं
The Discourse on Greatest Blessings
बहु देवा मनुस्सा च, मङ्गलानि अच्चिन्तयुं ।
आकङ्खमाना सोत्थानं, ब्रूहि मङ्गलमुत्तमं ।।१।।
असेवना च बालानं, पण्डितानञ्च सेवना ।
पूजा च पूजनीयानं, एतं मङ्गलमुत्तमं ।।२।।
पतिरूपदेसवासो च, पुब्बे च कतपुञ्ञता ।
अत्तसम्मापणिधि च, एतं मङ्गलमुत्तमं ।।३।।
बाहुसच्चञ्च सिप्पञ्च, विनयो च सुसिक्खितो ।
सुभासिता च या वाचा, एतं मङ्गलमुत्तमं ।।४।।
मातापितु उपट्ठानं, पुत्तदारस्स सङ्ग्रहो ।
अनाकुला च कम्मन्ता, एतं मङ्गलमुत्तमं ।।५।।
दानञ्च धम्मचरिया, ञातकानञ्च सङ्ग्रहो ।
अनवज्जानि कम्मानि, एतं मङ्गलमुत्तमं ।।६।।
आरति विरति पापा, मज्जपाना च सञ्ञमो ।
अप्पमादो च धम्मेसु, एतं मङ्गलमुत्तमं ।।७।।
गारवो च निवातो च, सन्तुट्ठी च कतञ्ञुता ।
कालेन धम्मसवणं, एतं मङ्गलमुत्तमं ।।८।।
खन्ति च सोवचस्सता, समणानञ्च दस्सनं ।
कालेन धम्मसाकच्छा, एतं मङ्गलमुत्तमं ।।९।।
तपो च ब्रह्मचरियञ्च, अरियसच्चान दस्सनं ।
निब्बाणसच्छिकिरिया च, एतं मङ्गलमुत्तमं ।।१०।।
फुट्ठस्स लोकधम्मेहि, चित्तं यस्स न कम्पति ।
असोकं विरजं खेमं, एतं मङ्गलमुत्तमं ।।११।।
एतादिसानि कत्वान, सब्बत्थमपराजिता ।
सब्बत्थ सोत्थि गच्छन्ति, तं तेसं मङ्गलमुत्तमं ।।१२।।
॥ साधू ॥ साधू ॥ साधू ॥
भावार्थः (संस्कृतव्याख्या)
भगवता बुद्धेन अस्मिन् सुत्ते द्वात्रिंशत् मङ्गलानि वर्णितानि। बालकानां (मूर्खाणां) असेवनं, विदुषां सेवनं, मातापित्रोः सेवा, धर्म्याचर्या च उत्तमं मङ्गलम् अस्ति।
यस्य चित्तं लोकधर्मैः (सुख-दुःख-लाभादिभिः) न कम्पते, सः एव श्रेष्ठं मङ्गलम् अधिगच्छति। एतादृशं मङ्गलाचरणं कृत्वा मनुष्यः सर्वत्र अपराजितः भूत्वा सुखं शान्तिं च लभते।
॥ भवतु सब्ब मङ्गलं ॥